แมวพันธุ์ไหนชอบน้ำ แล้วทำไมถึงต่างจากแมวส่วนใหญ่ขนาดนั้น?

แมวส่วนใหญ่ไม่ค่อยชอบให้ขาเปียก แต่ก็มีบางสายพันธุ์ที่ขึ้นชื่อว่าอยู่กับน้ำได้สบายกว่าปกติ จุดที่น่าสนใจก็คือ เรื่องนี้ไม่ได้แบ่งง่าย ๆ ว่าเป็น “แมวชอบน้ำ” กับ “แมวไม่ชอบน้ำ” เพราะคู่มือสายพันธุ์มักจะพูดถึงชื่อเดิม ๆ ซ้ำอยู่เสมอ ขณะเดียวกันผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรมแมวยังย้ำด้วยว่า บุคลิกของแต่ละตัวและประสบการณ์ที่ผ่านมา มีผลมากพอ ๆ กัน

สรุปสั้น ๆ คือ Turkish Van เป็นสายพันธุ์ที่มักถูกพูดถึงว่าเกี่ยวข้องกับน้ำมากที่สุด ส่วน Bengal, Maine Coon, Norwegian Forest Cat และ Turkish Angora ก็มักถูกเอ่ยถึงบ่อยในคู่มือสายพันธุ์ว่าอาจทนน้ำได้หรือชอบน้ำมากกว่าแมวทั่วไป แต่ไม่มีสายพันธุ์ไหนการันตีได้ 100% เพราะท่าทีของแมวต่อสายน้ำอาจขึ้นอยู่กับตัวมันเองพอ ๆ กับชื่อสายพันธุ์บนใบเพดดีกรี

ทำไมแมวส่วนใหญ่ถึงไม่ค่อยชอบน้ำ

แมวบ้านส่วนใหญ่ไม่ได้ปลื้มน้ำมากนัก คำอธิบายหนึ่งที่เจอบ่อยคือเรื่องประวัติวิวัฒนาการ เพราะบรรพบุรุษของแมวบ้านจำนวนมากมาจากถิ่นแห้งแล้งแบบทะเลทราย ซึ่งไม่ได้มีแหล่งน้ำขนาดใหญ่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ถ้าสัตว์ชนิดหนึ่งไม่ได้จำเป็นต้องว่ายน้ำ อาบน้ำ หรือออกล่าในสภาพแวดล้อมที่เปียกชื้น ก็แทบไม่มีเหตุผลให้มันต้องพัฒนาความคุ้นเคยกับน้ำเป็นพิเศษ

อีกด้านหนึ่งก็มีเรื่องเชิงกายภาพ ขนแมวส่วนใหญ่ดูดซับน้ำมากกว่าผลักน้ำออกไป พอเปียกแล้วแมวจะรู้สึกหนัก หนาว และเคลื่อนไหวไม่คล่อง นี่สำคัญมาก เพราะแมวเป็นสัตว์ที่ชอบควบคุมร่างกายและการเคลื่อนไหวของตัวเอง ขนที่เปียกโชกคือสิ่งตรงข้ามกับความรู้สึกแบบนั้น มันทำให้เดินช้าลง รบกวนการเลียขนทำความสะอาดตัวเอง และแม้แต่การกระโดดหนีแบบง่าย ๆ ก็อาจดูอึดอัดขึ้น

แปลว่าแมวทุกตัวต้องกลัวอ่างล้างหน้า อ่างอาบน้ำ หรือฝนตกเสมอไป ไม่ใช่แบบนั้น เพียงแต่แมวส่วนใหญ่เริ่มต้นจากความระแวดระวัง และหลายตัวก็มีเหตุผลดี ๆ ที่จะอยู่ตรงนั้นต่อไป

สายพันธุ์ที่มักถูกโยงกับน้ำ

แต่ละคู่มือสายพันธุ์อาจไม่ได้ระบุแมวชุดเดียวกันเป๊ะ ๆ ทว่ารูปแบบหลักค่อนข้างชัด สายพันธุ์ที่ถูกพูดถึงบ่อยที่สุดคือ Turkish Van, Bengal, Maine Coon, Norwegian Forest Cat และ Turkish Angora

ในกลุ่มนี้ Turkish Van เด่นที่สุด มักถูกเรียกว่า “แมวนักว่ายน้ำ” และเป็นสายพันธุ์พื้นถิ่นของแถบทะเลสาบวานในตุรกี คำอธิบายสายพันธุ์มักบอกว่าแมวกลุ่มนี้ชอบเล่นน้ำ ชอบเอาอุ้งเท้าจุ่มน้ำในชาม หรือแม้แต่ว่ายน้ำเองด้วยซ้ำ อีกเหตุผลที่ถูกยกมาคือขนกึ่งยาวที่นุ่มคล้ายแคชเมียร์และมีคุณสมบัติค่อนข้างกันน้ำ ซึ่งอาจช่วยอธิบายได้ว่าทำไมความเปียกจึงไม่รบกวนพวกมันมากเท่าแมวส่วนใหญ่

Bengal ก็เป็นอีกสายพันธุ์ที่ถูกพูดถึงซ้ำ ๆ พวกมันมักถูกอธิบายว่าเป็นแมวที่แอคทีฟและช่างสงสัยมาก และความอยากรู้อยากเห็นนั้นก็ดูจะขยายไปถึงน้ำไหลด้วย อ่างล้างมือ ก๊อกน้ำ หรือฝักบัวที่มีน้ำหยดอาจไม่ใช่ภัยคุกคามสำหรับพวกมัน แต่เป็นเหมือนปริศนาที่อยากเข้าไปสำรวจ

Maine Coon มักถูกจัดอยู่ในกลุ่มแมวที่ทนน้ำได้หรือเป็นมิตรกับน้ำ ส่วน Norwegian Forest Cat ก็ปรากฏอยู่ในรายชื่อคล้าย ๆ กัน และ Turkish Angora ก็มักถูกนับรวมในกลุ่มสายพันธุ์ที่อาจชอบน้ำมากกว่าแมวทั่วไป บางคู่มือเชื่อมโยงสายพันธุ์เหล่านี้กับลักษณะขนที่ปรับตัวมาแล้ว บุคลิกที่ชอบผจญภัย หรือสภาพแวดล้อมที่อาจหล่อหลอมให้คุ้นกับความชื้นมากขึ้น

ยังมีสายพันธุ์อื่นที่โผล่มาในบางแหล่งข้อมูลหรือในรายการที่แคบกว่า แต่ห้าสายพันธุ์นี้คือชื่อที่กลับมาเจอซ้ำบ่อยที่สุด ซึ่งช่วยให้เห็นภาพได้ดี มันไม่ได้พิสูจน์ว่าแมวทุกตัวในสายพันธุ์นั้นจะต้องชอบน้ำ แต่ก็ชี้ว่ามีแนวโน้มจริงอยู่ไม่น้อย

ทำไมบางสายพันธุ์ถึงอาจต่างออกไป

คู่มือสายพันธุ์ที่รอบคอบจะไม่ฟันธงว่ามีคำอธิบายเดียวที่ใช้ได้กับทุกตัว แต่จะมองว่าเป็นส่วนผสมของหลายปัจจัย

ความอยากรู้อยากเห็นและความฉลาดน่าจะมีส่วนสำคัญ แมวที่สนใจหยดน้ำจากก๊อกอาจมีโอกาสใช้เวลากับน้ำมากกว่าแมวที่เลือกเดินหนีไปไกล ๆ พอนานเข้า การเจอกับน้ำแบบไม่เป็นลบหรือมีประสบการณ์ดี ๆ ซ้ำ ๆ ก็อาจค่อย ๆ กลายเป็นความคุ้นเคย

ชนิดของขนก็มีผลเหมือนกัน ถ้าขนแมวกันน้ำได้ดีกว่า การโดนน้ำกระเซ็นอาจไม่ชวนอึดอัดเท่าเดิม แค่นี้ยังไม่พอจะทำให้แมวรักน้ำ แต่ก็อาจตัดเหตุผลหลักข้อหนึ่งที่ทำให้แมวส่วนใหญ่ไม่ชอบน้ำออกไปได้

การเจอประสบการณ์ตั้งแต่ยังเล็กก็ถูกพูดถึงอยู่บ่อย ถ้าลูกแมวโตมากับประสบการณ์เกี่ยวกับน้ำแบบนุ่มนวลและไม่ทำให้ตกใจ มันก็อาจไม่มองว่าน้ำเป็นเรื่องน่ากลัวเมื่อโตขึ้น แม้ตรงนี้จะไม่ได้รับประกันอะไร แต่ก็มีผลต่อสิ่งที่แมวคาดหวังได้เหมือนกัน

อีกข้อที่คนมักลืมคือ สายพันธุ์เป็นแค่แนวโน้ม ไม่ใช่คำตัดสิน การรายงานของ Catster ชี้ประเด็นนี้ไว้ค่อนข้างชัดว่า พฤติกรรมชอบน้ำหรือไม่ชอบน้ำมักเป็นเรื่องของแต่ละตัว และขึ้นกับบุคลิกกับประสบการณ์ที่ผ่านมา แมวที่ถูกจัดอยู่ในสายพันธุ์ “ถูกต้อง” ก็อาจไม่อยากแตะอ่างอาบน้ำเลย ในขณะที่แมวพันธุ์ผสมตัวหนึ่งอาจมองก๊อกน้ำไหลเป็นสิ่งที่ดีที่สุดในบ้าน

สิ่งที่คนเลี้ยงเห็นบนโลกออนไลน์ เทียบกับสิ่งที่ข้อมูลจริงบอก

เรื่องเล่าจากเจ้าของแมวก็สอดคล้องกับคู่มือสายพันธุ์อยู่หลายจุด ผู้ใช้ Reddit มักเล่าว่า Turkish Van ดูจะชอบน้ำเป็นพิเศษ และ Maine Coon ก็ถูกพูดถึงบ่อยเช่นกัน บางคนยังเล่าถึงแมว Manx และแมวลายส้มที่ชอบตีน้ำในอ่างล้างมือ อ่างอาบน้ำ หรือชามน้ำ

เรื่องเล่าเหล่านี้สนุกและช่วยเติมสีสันได้ดี แต่ก็ยังเป็นแค่เรื่องเล่า มันบอกไม่ได้ว่าสายพันธุ์นั้นจะเป็นแบบนั้นเสมอไป สิ่งที่มันยืนยันได้มากกว่าคือบทเรียนเดิม ๆ นั่นคือ แมวบางตัวคุ้นกับน้ำเป็นพิเศษ และแม้ในสายพันธุ์เดียวกัน ความสนใจก็ยังต่างกันมาก

ความต่างตรงนี้สำคัญ เพราะมันช่วยให้เราคาดหวังได้สมจริงขึ้น ถ้าลูกแมวที่บ้านชอบตะปบก๊อกน้ำ ก็ไม่ได้แปลว่าคุณค้นพบลักษณะประจำสายพันธุ์ที่ใช้ได้กับทุกตัว และถ้าแมวที่ดูเหมือนเป็น “สายชอบน้ำ” กลับหนีตอนอาบน้ำ ก็ไม่ได้แปลว่ามีอะไรผิดปกติ

แล้วคนเลี้ยงควรเอาไปใช้ยังไงในชีวิตจริง

สำหรับเจ้าของส่วนใหญ่ ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงค่อนข้างง่าย: อย่าเพิ่งคิดว่าแมวจะเกลียดน้ำเสมอไปแค่เพราะ “แมวก็ต้องเกลียดน้ำ” และก็อย่าคิดว่าชื่อสายพันธุ์จะบอกทุกอย่างได้

ถ้าแมวของคุณดูอยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับน้ำ ปล่อยให้ความสนใจนั้นอยู่ในระดับที่ไม่กดดัน ก๊อกน้ำที่หยดเบา ๆ ชามน้ำตื้น ๆ หรือการให้น้ำกระเซ็นในอ่างอย่างสงบ ต่างจากการบังคับอาบน้ำมาก แบบแรกอาจเป็นการกระตุ้นสมองหรือสร้างความเพลิดเพลิน ส่วนแบบหลังอาจทำให้แมวรู้สึกเหมือนถูกคุกคาม

และถ้าแมวของคุณเป็นหนึ่งในหลายตัวที่ไม่ชอบเปียก นั่นก็ปกติเหมือนกัน เป้าหมายไม่ใช่การเปลี่ยนแมวทุกตัวให้กลายเป็นนักว่ายน้ำ แต่คือการเข้าใจว่าทำไมแมวบางตัวถึงก้าวเข้าใกล้น้ำ ในขณะที่ส่วนใหญ่เลือกถอยออกมา

สุดท้ายแล้วคำตอบก็เป็นส่วนผสมของสายพันธุ์ สภาพร่างกาย และบุคลิก Turkish Van อาจเป็นแมวที่คนพูดถึงเรื่องชอบน้ำมากที่สุด ส่วน Bengal และ Maine Coon ก็มักติดอยู่ในวงสนทนานี้ ขณะที่ Norwegian Forest Cat และ Turkish Angora ก็ถูกเอ่ยถึงบ่อยไม่แพ้กัน แต่คำตอบที่ซื่อสัตย์ที่สุดก็ยังเป็นคำตอบที่ไม่หวือหวาเท่าไร: แมวบางตัวมีแนวโน้มชอบน้ำมากกว่า และสุดท้ายแมวแต่ละตัวก็เป็นคนตัดสินใจเอง

อ่านเพิ่มเติม

• คู่มือดูแลสัตว์เลี้ยงเพิ่มเติม
• คู่มือสายพันธุ์สุนัข